ଜମି ହେଉଛି ଲୋକଙ୍କ ଜୀବିକା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ବଳ। ରାଜସ୍ୱ ପ୍ରଶାସନ ସମସ୍ତ ସାମାଜିକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏବଂ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରେ। ରାଜସ୍ୱ ଓ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ବିଭାଗର କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀ କେବଳ ଜମି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଲୋକଙ୍କ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ କରିବାରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ; ଏଥିରେ ଭୂମିହୀନଙ୍କୁ ଜମି ଯୋଗାଇଦେବା ଏବଂ ସରକାରୀ ଜମିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ବନ୍ୟା, ମରୁଡ଼ି, ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା, କୁଆପଥର ମାଡ଼, ଭୂକମ୍ପ, ଅଗ୍ନି ଦୁର୍ଘଟଣା ଇତ୍ୟାଦି ବିଭିନ୍ନ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ଲୋକଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ସହାୟତା ଯୋଗାଇଦେବା ବିଭାଗର ଦାୟିତ୍ୱ ଅଟେ। ଏହା ମଧ୍ୟ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସହାୟତା ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ, ପୁନର୍ବସତି ଏବଂ ପୁନଃ ସଂସ୍ଥାପନ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥାଏ।

ସମ୍ପତ୍ତି ହସ୍ତାନ୍ତର କ୍ଷେତ୍ରରେ, ବିଶେଷ କରି ଅସ୍ଥାବର ସମ୍ପତ୍ତିର ହସ୍ତାନ୍ତର କ୍ଷେତ୍ରରେ, ରାଜସ୍ୱ ଓ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ବିଭାଗ ଅଧୀନରେ ଥିବା ପଞ୍ଜିକରଣ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ଲୋକଙ୍କ ସେବା କରିବାରେ ଏବଂ ରାଜ୍ୟର ସମ୍ବଳ ବୃଦ୍ଧିରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି।

ରାଜସ୍ୱ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକର କମ୍ପ୍ୟୁଟରୀକରଣ, ଜମିଜମା ରେକର୍ଡର ଅଦ୍ୟତନ, କ୍ୟାଡାଷ୍ଟ୍ରାଲ ମାନଚିତ୍ରର ଡିଜିଟାଇଜେସନ୍, ବିଭିନ୍ନ ରାଜସ୍ୱ ଅଫିସ୍ମାନଙ୍କର ସଂଯୋଗୀକରଣ, ଆଧୁନିକ ପ୍ରୟୋଗ ଜ୍ଞାନ କୌଶଳ ବ୍ୟବହାର କରି ସର୍ବେକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସଂପାଦନ, ସରକାରଙ୍କର ପତିତ ଜମିକୁ କୃଷି/ବାସଗୃହ ନିର୍ମାଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆବଣ୍ଟନ, ଧାର୍ଯ୍ୟ ସୀମାରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଭୂମିର ସୁଷମ ବଣ୍ଟନ, ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କର ଜମିର ହସ୍ତାନ୍ତର ନିରୋଧ, ୧୯୮୦ ମସିହା ପୂର୍ବର ଜଙ୍ଗଲ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକର ନିୟମିତ କରଣ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳରେ ମାନବ ବସତିର ଅନୁପ୍ରବେଶ ନିରୋଧକରଣ, ସର୍ବସାଧାରଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ, ବିସ୍ଥାପିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ପୁନଃ ଥଇଥାନ ଏବଂ ବିସ୍ଥାପନ ନୀତି ପ୍ରଣୟନ, ରାଜ୍ୟର କ୍ଷୁଦ୍ର ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ଦଶମ ବାର୍ଷିକ ଜନଗଣନା ଇତ୍ୟାଦି ଆରଓଡିଏମ୍ ବିଭାଗର କେତେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ।

ରାଜସ୍ୱ ପ୍ରଶାସନ ହେଉଛି ଏକ ତିନି ସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା; ରାଜସ୍ୱ ସଂଗ୍ରହଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ରାଜସ୍ୱ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ବିଷୟକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ରାଜସ୍ୱ ପରିଷଦ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ। ରାଜସ୍ୱ ପରିଷଦ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବାର ଜଣେ ଅତି ବରିଷ୍ଠ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାଏ। ଉତ୍ତର, ଦକ୍ଷିଣ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଭାଗ ପାଇଁ ତିନୋଟି ରାଜସ୍ୱ ବିଭାଗୀୟ କମିଶନର ଯଥାକ୍ରମେ ସମ୍ବଲପୁର, ବରହମପୁର ଏବଂ କଟକ ଠାରେ ମୁଖ୍ୟାଳୟ ରହିଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଭାଗ ଦଶଟି ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ ପାଇଁ ଦାୟୀ। ଜିଲ୍ଲାପାଳ ଜିଲ୍ଲାର ସମସ୍ତ ଅପରାଧୀକ ପ୍ରଶାସନର ମୁଖ୍ୟ ହେବା ଜିଲ୍ଲାପାଳ ସହିତ ରାଜସ୍ୱ ପ୍ରଶାସନର ମୁଖ୍ୟ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଅଛନ୍ତି। ରାଜ୍ୟରେ ୩୦ଟି ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ୫୮ଟି ଉପ-ବିଭାଗ ଅଛି। ସବ୍-ଡିଭିଜନଗୁଡ଼ିକ ଏବଂ ସବ୍-ଡିଭିଜନାଲ ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ସବ୍-ଡିଭିଜନକୁ ତହସିଲଦାରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ତହସିଲରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ରାଜ୍ୟରେ ୩୧୭ତହସିଲ ଅଛି। ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ରାଜସ୍ୱ ପ୍ରଶାସନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧନ ପାଇଁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ତହସିଲକୁ ରାଜସ୍ୱ ନିରୀକ୍ଷକଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ରାଜସ୍ୱ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଅଛି।